Copyright © 2005-2010 Xa'wa

Zeeberen

Zeeberen komen niet zo veel voor in gevangenschap en zijn daardoor niet zo bekend als zeeleeuwen. Ze lijken veel op elkaar en horen samen tot de familie van de oorrobben. Op deze pagina vind je meer informatie over zeeberen in het algemeen en wat specifieker over de subsoorten Zuid-Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse zeeberen. Dat zijn de twee soorten die in gevangschap in Europa het meest voorkomen.

- Het lichaam

- Voedsel

- Levensloop

- Verspreiding & leefgebied

- Vijanden & bedreigingen

 Het lichaam
  Mannetjes & vrouwtjes
Mannelijke zeeberen kunnen veel groter en zwaarder worden dan vrouwelijke zeeberen (fig. 1). Ook zijn er soms kleine kleurverschillen in de vacht tussen de mannen en vrouwen.

Klik op de foto voor de vergroting
fig. 1 Vrouwelijke & mannelijke Zuid-Afrikaanse zeebeer

Vacht
Zeeberen hebben een extra laag donshaar tussen de normale haren om warm te blijven. De vacht kan tot wel 50.000 - 60.000 haren per vierkante centimeter bevatten. Als vergelijking, op het gehele hoofd van een mens zitten ongeveer 100.000 haren! De mannetjes hebben langer haar in de nek (manen).

Jonge Zuid-Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse zeeberen worden geboren met een zwarte vacht (fig. 2). Volwassen mannetjes worden donkergrijs van kleur. Volwassen Zuid-Amerikaanse zeebeer vrouwtjes worden bovenop donkergrijs en onder op de buik wat lichter van kleur. Bij volwassen Zuid-Afrikaanse zeebeer vrouwtjes is er wat meer variatie. Zij krijgen een bruine, bruingrijze of heel lichtbruine vacht (fig. 2).

Klik op de foto voor de vergroting
fig. 2 Vachtkleur

Vinnen & voortbeweging
Zoals alle vinpotigen hebben ook zeeberen twee voorvinnen (fig. 3) en twee achtervinnen (fig. 4). Zowel op het land als in het water zijn ze erg behendig. Ze kunnen hun achtervinnen onder hun lichaam zetten, zodat ze op het land vier vinnen hebben waarmee ze zicht kunnen voortbewegen. Hiermee kunnen zij ook goed op rotsen klimmen. In het water gebruiken zij hun voorvinnen als stuwkracht.

  Klik op de foto voor de vergroting   Klik op de foto voor de vergroting  
  fig. 3 Voorvin   fig. 4 Achtervin  

Zeeberen hebben zoals gezegd een dikke vacht en bovendien net als alle andere vinpotigen ook nog een vetlaag om warm te blijven. Zeeberen kunnen echter ook in warme wateren voorkomen. Daar gebruiken ze hun vinnen om de warmte kwijt te raken. De vinnen zijn niet behaard en bevatten vele bloedvaten. Een snelle bloeddoorstroming zorgt voor de nodige afkoeling. Soms drijven zeeberen onder water met enkel hun vinnen boven water (fig. 5), zo krijgen ze via een koele zeebries extra afkoeling!

Klik op de foto voor de vergroting
fig. 5 Drijvende zeeberen met vinnen in de lucht

Neus
Net als alle zoogdieren halen zeeberen boven water adem, door hun neus. Onder water kunnen zeeberen niet ruiken, maar boven water wel. Hier gebruiken moeder en jong de geur om elkaar te herkennen.

Snorharen
Een zeebeer gebruikt zijn snorharen zowel op het land als in het water om de omgeving te onderzoeken en om op zoek te gaan naar voedsel. De snorharen van zeeberen zijn heel gevoelig voor trillingen in het water. Hierdoor kan een zeebeer de waterbewegingen voelen die veroorzaakt worden door een zwemmende vis.

Oren & horen
Zeeberen hebben kleine externe oorschelpjes die soms een beetje uitsteken (fig. 6). Zowel boven als onder water kunnen zeeberen hiermee horen.

Klik op de foto voor de vergroting
fig. 6 Oren

Ogen
De ogen van zeeberen zijn goed aangepast aan het leven op land en in het water. Zij kunnen dus zowel boven als onder water goed zien.
 Naar Boven
 Voedsel
  Afhankelijk van hun leefgebied eten zeeberen vissen, inktvissen, kreeftachtigen en schaaldieren. Op het menu van Zuid-Afrikaanse zeeberen kunnen ook vogels, zoals aalscholvers en pinguïns staan. Zeeberen vangen hun prooi met hun tanden. Kleine prooien, zoals vis, slikken ze in zijn geheel door (fig. 7).

Klik op de foto voor de vergroting
fig. 7 Vis eten
 Naar Boven
 Levensloop
  De levenslopen van de Zuid-Amerikaanse en Zuid-Afrikaanse zeeberen lijken veel op elkaar. Toch zijn er kleine verschillen en daarom staan ze hieronder elk apart beschreven.

Zuid-Amerikaanse zeeberen
Zuid-Amerikaanse zeeberen worden in hun natuurlijk leefgebied meestal in november of december geboren na een draagtijd van 12 maanden. Ongeveer 5 tot 10 dagen na de geboorte van het jong, paart de moeder opnieuw. Na deze paring begint de moeder aan een cyclus waarbij ze 3 tot 5 dagen op zee is om zichzelf te voeden en vervolgens ongeveer 1,5 dag bij haar jong op het land is om het te laten zogen. Meestal zoogt een jong 6 tot 12 maanden bij de moeder. Er zijn echter ook gevallen waarbij het jong tot een leeftijd van wel drie jaar blijft zogen.

De meeste vrouwtjes blijven het gehele jaar in de buurt van de plek waar ze ook hun jongen krijgen. Daar leven ze in groepen van 15 tot 20 dieren. Waar de mannetjes zijn buiten het paarseizoen is weinig over bekend. In het paarseizoen vechten de mannen met elkaar om een territorium te veroveren. In zijn territorium hoopt hij dan met zo veel mogelijk vrouwtjes te kunnen paren. Vrouwtjes zijn na 3 jaar geslachtsrijp, mannetjes na 7 jaar.

Mannetjes kunnen 15 tot 20 jaar worden, vrouwtjes 25 tot 30 jaar.

Klik op de foto voor de vergroting
fig. 8 Zuid-Amerikaanse zeebeer jong (6 weken oud)

Zuid-Afrikaanse zeeberen
Zuid-Afrikaanse zeeberen worden in hun natuurlijk leefgebied meestal in november of december geboren (fig. 9) na een draagtijd van 12 maanden. Ongeveer 6 dagen na de geboorte van het jong, paart de moeder opnieuw. Na deze paring begint de moeder aan een cyclus waarbij ze 3 tot 4 dagen op zee is om zichzelf te voeden en vervolgens ongeveer 2,5 dag bij haar jong op het land is om het te laten zogen. Meestal zoogt (fig. 10) een jong 8 tot 10 maanden bij de moeder.

  Klik op de foto voor de vergroting   Klik op de foto voor de vergroting  
  fig. 9 Bevalling   fig. 10 Zogen  

Zuid-Afrikaanse zeeberen blijven het gehele jaar in de buurt van de plek waar ze ook hun jongen krijgen. In eind oktober of begin november komen de mannetjes het land op om een territorium te veroveren voor de vrouwtjes het land op gaan. De territoria van succesvolle mannetjes bevatten 7 tot 30 vrouwtjes en worden 6 weken gehandhaafd. Vrouwtjes zijn na 3 tot 4 jaar geslachtsrijp, mannetjes na 4 tot 5 jaar. De mannetjes zullen echter pas vanaf een leeftijd van 10 tot 13 jaar in staat zijn om de gevechten om de territoria te winnen.

Zuid-Afrikaanse zeeberen kunnen maximaal 25 jaar worden.

Klik op de foto voor de vergroting
fig. 11 Zuid-Afrikaanse zeebeer jong (enkele dagen oud)
 Naar Boven
 Verspreiding & leefgebied
  Zuid-Amerikaanse zeeberen
Zuid-Amerikaanse zeeberen komen voornamelijk voor aan de zuidelijke kusten van Zuid-Amerika. Van Peru in het westen en Zuid Brazilië in het oosten tot aan het zuiden van Chili en Argentinië.

Zuid-Amerikaanse zeeberen komen vooral voor bij rotsachtige kusten. Hier vinden ze schaduw om aan de warmte van de zon te kunnen ontsnappen.

Zuid-Afrikaanse zeeberen
Zuid-Afrikaanse zeeberen komen voor langs de kusten van Namibië en langs de west- en zuidkusten van Zuid-Afrika.

De meeste territoria zijn op kleine rotsachtige eilanden voor de kust (fig 12). Op het vasteland komen echter ook zeer grote kolonies (fig 14) voor op rotsachtige gebieden en op zandstranden.

  Klik op de foto voor de vergroting   Klik op de foto voor de vergroting   Klik op de foto voor de vergroting  
  fig. 12 Kolonie op rotsachtige eilanden   fig. 13 Kolonie op zandstrand   fig. 14 Grote kolonie op het vasteland  
 Naar Boven
 Vijanden & Bedreigingen
  Zeeberen zijn prooien voor grote haaien en orka's. Jonge Zuid-Amerikaanse zeeberen kunnen ook het slachtoffer worden van Patagonische zeeleeuwen. Jonge Zuid-Afrikaanse zeeberen op het vaste land kunnen ook een prooi zijn voor een zadeljakhals of bruine hyena.

Vanwege hun donslaag zijn zeeberen in het verleden erg 'populair' geweest voor de commerciële jacht. Hierdoor zijn veel populaties in grootte afgenomen.
 Naar Boven